Tráng Trà Là Gì? Cách Tráng Trà Đúng Chuẩn Trước Khi Pha
Tráng trà là rót nước nóng nhanh vào lá trà rồi nhanh chóng gạn bỏ. Tráng trà giúp đánh thức hương thơm, loại bỏ tạp chất và giúp trà tiết vị được đều và thơm ngon hơn. Vậy tráng trà như nào mới chuẩn? Trà hữu hãy cùng Mộc Trà tìm hiểu nhé.
1. Cách tráng trà đúng chuẩn
Tráng trà – hay còn gọi là rửa trà, khai trà, đánh thức trà: là thao tác rót nước nóng nhanh qua lá trà rồi đổ bỏ ngay trước khi hãm trà chính thức. Tráng trà giúp loại bỏ bụi và tạp chất còn sót lại từ quá trình chế biến, đồng thời đánh thức hương thơm tiềm ẩn trong lá trà, khiến nước trà ở những lượt pha sau trong và đẹp hơn. Đây là một thói quen được gìn giữ từ thời Bắc Tống bởi hàng nghìn đời nghệ nhân trà.
Các bước tráng trà:
Bước 1: Rửa nước sôi ấm, chén tống và chén quân để giữ nhiệt.
Bước 2: Cho trà vào khoảng 1/5 đến 1/3 ấm, đổ nước nóng ngập lá trà.
Bước 3: Lắc nhẹ ấm khoảng 5-15 giây rồi gạn đổ nước.
Bước 4: Để trà nghỉ một lúc rồi bắt đầu hãm trà và thưởng thức.
Nhiệt độ nước tráng phụ thuộc vào loại trà. Trà xanh hay trà non cần nhiệt độ thấp khoảng 75-85 độ để tránh làm cháy lá, thời gian chỉ 3 – 5 giây. Các loại trà đậm như phổ nhĩ hay hồng trà nên dùng nước sôi già 90-100 độ C và thời gian lên đến 10-15 giây. Một số loại phổ nhĩ trên 10 tuổi có thể tráng 2 lần để loại bỏ hoàn toàn mùi tạp.
Trong lúc tráng, đôi khi sẽ thấy một lớp bọt mỏng nổi lên trên mặt nước. Đây là saponin tự nhiên có trong lá trà, không gây hại cho sức khỏe. Một số người thưởng trà chọn gạt bỏ lớp bọt này cho nước trà trông sạch hơn, số khác thì để nguyên – cả hai cách đều không ảnh hưởng đến chất lượng trà.
2. Loại trà nào cần tráng kỹ, loại nào có thể bỏ qua
Không phải loại trà nào cũng cần tráng theo cùng một cách. Với trà xanh đã qua công đoạn vò, việc tráng trà không quá bắt buộc, vì quá trình vò đã làm phá vỡ phần biểu bì bên ngoài lá trà, giúp trà dễ dàng nhả hương ngay từ lượt pha đầu tiên.
Ngược lại, những loại trà không trải qua công đoạn vò, như bạch trà, lại cần tráng kỹ hơn để lá trà kịp mềm ra và giải phóng hương vị. Đặc biệt, trà Phổ Nhĩ – nhất là những bánh trà đã ép chặt và tồn trữ nhiều năm – gần như luôn cần tráng kỹ, thậm chí tráng hai lần, để lá trà tách rời khỏi bánh và bụi tích tụ theo năm tháng được rửa trôi hoàn toàn trước khi hãm.
Dù vậy, tráng trà chưa bao giờ là một quy tắc bắt buộc tuyệt đối. Nhiều người thưởng trà lâu năm vẫn bỏ qua bước này với một số loại trà có cánh nhỏ, mỏng, vì cho rằng lượng hương và dưỡng chất mất đi trong lần tráng đầu tiên là điều không đáng. Quan trọng nhất vẫn là hiểu rõ đặc tính của loại trà mình đang pha, để quyết định tráng hay không tráng cho phù hợp.
Câu hỏi thường gặp về tráng trà
Tráng trà có làm mất chất dinh dưỡng không? Lần tráng đầu tiên sẽ giải phóng một lượng caffeine nhất định ra khỏi lá trà, nhưng phần lớn dưỡng chất và hương vị chính vẫn được giữ lại cho các lượt hãm sau, nên không đáng lo về việc mất chất.
Nước tráng trà có uống được không? Về mặt an toàn thì có thể uống được, nhưng thường không được khuyến khích vì đây là nước dùng để rửa trôi bụi và tạp chất bám trên lá trà, không phải nước trà đã hãm đủ để cho hương vị trọn vẹn.
Tráng trà mấy lần là đủ? Với phần lớn các loại trà, tráng một lần là đủ. Riêng trà nén bánh lâu năm như phổ nhĩ có thể cần tráng hai lần để lá trà tách rời và sạch hoàn toàn.
Trà nào không cần tráng? Các loại trà có cánh nhỏ, mỏng, đã qua vò kỹ như phần lớn trà xanh thường không bắt buộc phải tráng, vì biểu bì lá đã đủ mở để nhả hương ngay từ lượt pha đầu.
Tráng trà là bước chuẩn bị âm thầm phía sau, ít ai để ý nhưng lại đặt nền cho cả ấm trà. Nếu tráng trà là sự chăm chút lặng lẽ ấy, thì mời trà mới là khoảnh khắc tấm lòng người chủ được thể hiện ra bên ngoài – hai bước tưởng chừng tách biệt nhưng lại cùng góp phần làm nên trọn vẹn một buổi trà.